راهنمای جامع کشت سویا در افغانستان

معرفی و اهمیت

سویا از حبوبات مهم است. موفقیت آن به بذر سازگار، تثبیت زیستی مؤثر نیتروژن، کنترل زودهنگام علف هرز و برداشت به‌موقع وابسته است.

اقلیم و خاک مناسب

مناسب برای فصل گرم با روزهای کافی و خاک عمیق زهکش‌دار است. از زمین فشرده یا ماندابی پرهیز و شوری و pH خاک پیش از کشت بررسی شود.

آماده‌سازی و کشت

از بذر سالم و تلقیح با Bradyrhizobium اختصاصی در خاک گرم استفاده شود. عمق بذر و تراکم یکنواخت باشد و با محصولات غیرحبوبات تناوب رعایت گردد.

مدیریت آبیاری

برای سبزشدن رطوبت کافی فراهم و سپس آبیاری با رطوبت ناحیه ریشه تنظیم شود. حساس‌ترین دوره گل‌دهی، غلاف‌بندی و پرشدن دانه است؛ خشکی و ماندابی هر دو زیان‌بارند.

برنامه مرحله‌ای تغذیه

برنامه شامل فسفر و پتاس طبق آزمون؛ نیتروژن فقط هنگام گره‌زایی ضعیف و با تشخیص باشد. مقدار نهایی با آزمون خاک و آب تعیین شود؛ نیتروژن زیاد گره‌زایی را کم و رسیدگی را دیر می‌کند.

1. مرحله 1: آماده‌سازی بذر و تلقیحمقدار کود باید با نیاز واقعی گیاه و نتیجه آزمایش خاک و آب تنظیم شود. پیش از اختلاط کودها در مخزن غلیظ، آزمون سازگاری انجام شود.
2. مرحله 2: استقرار و توسعه ریشهمقدار کود باید با نیاز واقعی گیاه و نتیجه آزمایش خاک و آب تنظیم شود. پیش از اختلاط کودها در مخزن غلیظ، آزمون سازگاری انجام شود.
3. مرحله 3: گل‌دهی و تشکیل غلافمقدار کود باید با نیاز واقعی گیاه و نتیجه آزمایش خاک و آب تنظیم شود. پیش از اختلاط کودها در مخزن غلیظ، آزمون سازگاری انجام شود.
4. مرحله 4: پرشدن دانهمقدار کود باید با نیاز واقعی گیاه و نتیجه آزمایش خاک و آب تنظیم شود. پیش از اختلاط کودها در مخزن غلیظ، آزمون سازگاری انجام شود.

کمبود عناصر غذایی

تشخیص کمبود باید از روی الگوی علائم، سن برگ‌های درگیر، وضعیت ریشه و آزمایش انجام شود؛ شوری، ماندابی، سرما و بیماری‌های ریشه می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند.

آفات و امراض

آفات مهم شامل کرم برگ‌خوار، شته، کنه و غلاف‌خوار هستند. مزرعه مرتب پایش و کنترل تلفیقی با بهداشت، آستانه خسارت و حفظ حشرات مفید اجرا شود. خطرهای اصلی پوسیدگی فیتوفتورایی، لکه برگی، زنگ و بیماری‌های بذرزاد هستند. بذر سالم، رقم مقاوم، تناوب، زهکشی و حذف بقایای آلوده پایه پیشگیری‌اند.

برداشت و نگهداری

برداشت وقتی برگ‌ها ریخته، بیشتر غلاف‌ها قهوه‌ای و دانه به رطوبت مناسب رسیده است انجام شود. دانه سریع خشک، پاک و با رطوبت امن دور از حشرات انباری نگهداری گردد.

پرسش‌های متداول

محصولات Endfert

کود مکمل End fert 20-20-20 +TE

N 20% • P₂O₅ 20% • K₂O 20% • TE

کود ریشه‌زا End fert 10-52-10 +TE

N 10% • P₂O₅ 52% • K₂O 10% • TE

کود میوه‌دهی End fert 12-12-36 +TE

N 12% • P₂O₅ 12% • K₂O 36% • TE

کود پتاس بالا End fert 15-5-30 +TE

N 15% • P₂O₅ 5% • K₂O 30% • TE

ENDFERT

کود پتاس‌بالا Endfert 10-10-40 +TE

کود مجیک هیومیک مایع

Humic acid 14% • Fulvic acid 5% • Water-soluble K₂O 5% • Organic matter ≥ 20%