راهنمای جامع کشت سورگوم در افغانستان
راهنمای کشت سورگوم در افغانستان؛ شرایط خاک و اقلیم، آبیاری، برنامه مرحله‌ای کوددهی، کمبود عناصر، آفات، بیماری‌ها و برداشت.
معرفی و اهمیت
سورگوم غله‌ای گرمادوست و مقاوم به خشکی است که برای دانه و خوراک در مناطق گرم افغانستان مناسب است. تراکم متعادل و کنترل علف هرز در آغاز فصل اهمیت زیادی دارد.
اقلیم و خاک مناسب
فصل گرم و بدون یخبندان، آفتاب کافی و خاک عمیق با زهکشی خوب مناسب است. خاک سرد سبزشدن را کند و ماندابی ریشه را ضعیف می‌کند.
آماده‌سازی و کشت
بذر سالم رقم سازگار پس از گرم‌شدن خاک، کم‌عمق و یکنواخت کشت شود. تراکم با بارندگی یا آب موجود تنظیم و علف‌های هرز در هفته‌های اول کنترل شوند.
مدیریت آبیاری
استقرار، ساقه‌روی، ظهور خوشه، گل‌دهی و پرشدن دانه حساس‌اند؛ سورگوم خشکی را تحمل می‌کند ولی تنش گل‌دهی عملکرد را شدیداً کم می‌کند.
برنامه مرحله‌ای تغذیه
فسفر و پتاس پایه و نیتروژن در دو یا سه نوبت تا پیش از خوشه‌دهی مصرف شود. مقدار کود باید با هدف دانه یا علوفه و آزمون خاک تنظیم گردد.
- مرحله 1: آماده‌سازی زمین و بذرمقدار کود باید با نیاز واقعی گیاه و نتیجه آزمایش خاک و آب تنظیم شود. پیش از اختلاط کودها در مخزن غلیظ، آزمون سازگاری انجام شود.
- مرحله 2: استقرار و پنجه‌زنیمقدار کود باید با نیاز واقعی گیاه و نتیجه آزمایش خاک و آب تنظیم شود. پیش از اختلاط کودها در مخزن غلیظ، آزمون سازگاری انجام شود.
- مرحله 3: رشد رویشی و ساقه‌رویمقدار کود باید با نیاز واقعی گیاه و نتیجه آزمایش خاک و آب تنظیم شود. پیش از اختلاط کودها در مخزن غلیظ، آزمون سازگاری انجام شود.
- مرحله 4: گل‌دهی و دانه‌بندیمقدار کود باید با نیاز واقعی گیاه و نتیجه آزمایش خاک و آب تنظیم شود. پیش از اختلاط کودها در مخزن غلیظ، آزمون سازگاری انجام شود.
کمبود عناصر غذایی
تشخیص کمبود باید از روی الگوی علائم، سن برگ‌های درگیر، وضعیت ریشه و آزمایش انجام شود؛ شوری، ماندابی، سرما و بیماری‌های ریشه می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند.
آفات و امراض
کرم برگ‌خوار پاییزه، ساقه‌خوار، شته نیشکر و پرندگان با پایش منظم و مدیریت تلفیقی کنترل شوند. سیاهک‌ها، آنتراکنوز، پوسیدگی ساقه و کپک دانه با بذر سالم، رقم مقاوم، تناوب، تراکم مناسب و برداشت به‌موقع کاهش می‌یابند.
برداشت و نگهداری
برای دانه، پس از رسیدگی فیزیولوژیک خوشه برداشت و سریع خشک شود. برای علوفه، مرحله مناسب رشد و خطر اسید پروسیک پس از تنش یا یخبندان رعایت گردد.
پرسش‌های متداول
بهترین کود برای سورگوم چیست؟
یک فرمول واحد برای همه مزارع وجود ندارد؛ انتخاب کود به آزمون خاک و آب، مرحله رشد و هدف عملکرد وابسته است.
محصولات Endfert
کود مکمل End fert 20-20-20 +TE
N 20% • P₂O₅ 20% • K₂O 20% • TE
کود ریشه‌زا End fert 10-52-10 +TE
N 10% • P₂O₅ 52% • K₂O 10% • TE
کود میوه‌دهی End fert 12-12-36 +TE
N 12% • P₂O₅ 12% • K₂O 36% • TE
کود پتاس بالا End fert 15-5-30 +TE
N 15% • P₂O₅ 5% • K₂O 30% • TE
کود پتاس‌بالا Endfert 10-10-40 +TE
کود مجیک هیومیک مایع
Humic acid 14% • Fulvic acid 5% • Water-soluble K₂O 5% • Organic matter ≥ 20%